Whangãrei (Nieuw Zeeland), 31 december 2025
Vanaf Frans Polynesië kan je rechtstreeks naar Tonga varen, maar vanwege de windverwachting houden we een meer noordelijke route aan. Het blijkt een goede keuze, degenen die de zuidelijker route hebben gekozen krijgen te maken met lange windstiltes en veel squalls. De mogelijkheid om Niau en de Cook eilanden aan te lopen hebben wij daardoor niet, en ook Samoa slaan we over. We kunnen niet alles zien.
Halverwege de tocht hebben we beet! Een barracuda met heel veel scherpe tanden. Een lekkere vis maar helaas gaan we deze toch niet eten. We zitten nog te dicht bij de koraalriffen waarbij de kleinere vissen die van het koraal eten ciguatera oplopen. Deze worden weer door grotere vissen gegeten enzovoorts. Zelf worden ze er niet ziek van, maar mensen wel. En omdat de barracuda als laatste in de lijn zit gaat deze terug in het water. We zitten niet te wachten op neurologische aandoeningen die wel maanden kunnen duren.
Beet!
We hebben de route ook gekozen omdat we de noordelijkste en minst bezochte van de 4 eilandgroepen van Tonga willen bezoeken. Niuatoputapu, inderdaad niet uit te spreken. Zeilers noemen het dan ook New Potato.
Onderweg zijn we de datumgrens gepasseerd die hier in wonderlijke kronkels loopt. Daarom komen we na 12 dagen niet op zaterdag, maar op zondag aan. En dat is fijn want zolang we nog niet ingeklaard zijn mogen we de boot niet verlaten. De autoriteiten werken op dit eiland niet in het weekend, dus dat scheelt dat weer een dag wachten.
Op maandagmorgen komen er 5 personen aan boord, zelf op te halen met de dinghy! Er zijn 3 ritjes voor nodig aangezien wij een kleine dinghy hebben en de mensen nogal fors zijn. Normaal komen er maar 3, maar omdat er op een andere eiland onlangs drugs zijn gevonden komt het complete politiekorps sinds vandaag ook mee. Na een uurtje zijn ze klaar, weer 3 ritjes naar de kant.
Als we ’s middags onze benen gaan strekken zien we als eerste varkens, heel veel varkens lopen overal los rond. En kinderen in schooluniformen die naast het Tongaans ook Engels als vak hebben begroeten je vrolijk begroeten met Bye!
Bij eb valt het rif over tientallen meters droog.
Voor een ieder is er een schaduwrijk plekje.
Eigenlijk iedereen is heel vriendelijk, het voelt aan als 50 jaar terug in de tijd. Een paar kleine winkeltjes, een bakker in een klein huisje, en voor de 700 bewoners zijn er een tiental kerken aanwezig.
De boomstam onder het afdak dient als kerkklok.
Langs de wegen zie je overal deze kleurrijke begraafplaatsen.
Wanneer we op de terugweg een lift krijgen van de politie wil hij wel een varkentje voor ons vangen. Ze zijn voor iedereen beschikbaar. We houden het maar bij de pig-roast die later op de dag voor ons georganiseerd is.
Pig-roast.
Elke morgen bij het ontbijt horen we orgelmuziek en gezang van de 2 kerken die vlakbij het ankergebied staan. Er is strikte zondagsrust, ook van ons wordt verwacht dat we ons daaraan houden. Iedereen is heel relaxt en tevreden, ze hoeven niet naar de grote stad. Ze zeggen: het leven op het eiland is veel gemakkelijker. Als je even geen geld hebt kun je altijd een varken of vis vangen en groente, kokosnoten en fruit zijn overal te vinden
Voordat wij aankwamen, tijdens de beving in Kamtsjatka werd iedereen, inclusief zeilers, opgeroepen om naar een hoger gebied te gaan.
Rond de hele Pacific is een band van vulkanen die redelijk actief is, de Ring of Fire genoemd. Als er een uitbarsting is geweest volgen er over het algemeen meer. De laatste was hier in 2009, golven van 6 meter overspoelden de lage kust en vernietigden de meeste huizen. Door de regering zijn toen nieuwe woningen verschaft aan de bewoners.
We waren graag wat langer gebleven maar voor komende zaterdag zien we de laatste mogelijkheid om naar de Vava’u groep te varen. Daarna wordt het lange tijd slecht weer. Verplaatsen tussen de eilandgroepen moet gemeld worden aan douane. Anna, de enige ambtenaar belooft ’s middags naar de kade te komen, maar …. ze komt niet! Na een uur wachten besluiten we maar richting het kantoor te lopen, een lange wandeling van 3 kilometer in de brandende zon. Daar aangekomen is deur op slot en zij naar huis. Met hulp van de buren sporen we haar op, ze was in slaap gevallen en daarna naar huis gegaan. We krijgen toch nog onze stempel waarna ze ons gelukkig wel weer terugbrengt naar onze dinghy.
Overal zie je dit, bladeren die eerst een week in de baai liggen te bleken worden gedroogd voor verdere verwerking. Een mooie bijverdienste voor families.
Benzinepomp.
Zaterdag 31 augustus lichten we dus ons anker, samen met 3 andere boten, voor een 2 daagse tocht naar het zuiden. De wind doet helaas niet helemaal wat voorspeld was, we moeten scherp aan de wind varen en met een westelijke stroming moeten we alles doen om op koers te blijven. Een er van zet al snel de motor bij en verdwijnt uit zicht. Wij en de andere 2 blijven zeilen, met totaal verschillende boten en zeileigenschappen blijven we verrassend dicht bij elkaar. Op de middag van dag 2 starten we de motor en varen richting land. Om 11 uur ‘s avonds ons anker zakken in een beschutte baai net buiten de ingang. We willen niet naar binnen in de drukke baai om een ankerboei te zoeken.
De volgende morgen worden we wakker met het geluid van walvissen, ze zwemmen rond onze boot en blijven de hele morgen bij ons.
Volgens de regels moeten ons weer aanmelden, bij Neiafu is ankeren bijna niet mogelijk vanwege de diepte en koraalbodem. Daar is handig op ingespeeld, er liggen veel mooringballen in de Port of Refuge die we kunnen oppikken om de boot aan vast te leggen. In deze tijd van het jaar is het heel druk maar vrienden hebben er 1 voor ons “gereserveerd”. Een gebruikelijke manier om aan een plekje te komen is een kano of fender vast te laten maken aan een vrije plek.
Uitzicht op de ankerbaai van Neiafu.
Het slechte weer waarvoor we vanaf New Potato vertrokken komt er aan. Ook hier wordt veel wind verwacht. Over het algemeen liggen we liever achter ons eigen anker dan aan een mooring, zeker bij slecht weer. Na 2 dagen in de drukke baai vertrekken we met een voorraadje verse groente dat hier op de lokale markt verkocht wordt.
Groentemarkt in Neiafu.
Voor elke wind is er wel een beschutte plek te vinden. De beste voor de komende dagen schijnt Lisa’s Beach, nummer 10 te zijn. Ooit heeft een charter maatschappij alle baaien nummers gegeven die nu door iedereen zijn overgenomen.
Lisa’s Beach is inderdaad heel beschut, zo denken er meer over. De holding laat wat te wensen over als je wat later komt en tweede rij moet gaan liggen. Pas na 3 pogingen liggen we meer of meer vast.
We worden hier uitgenodigd op een Canadese boot, ze blijken van Nederlandse afkomst te zijn en vieren nog jaarlijks het sinterklaasfeest met de familie. Compleet met confronterende gedichten die bij de vrienden en vriendinnen van de kinderen soms niet erg gewaardeerd worden.
Als de wind na een aantal dagen weer afzakt varen we via een aantal mooie plekjes terug naar de stad. Op het strand van Vaka Eitu Island, nummer 16, vraagt Dorothy die er met haar familie woont of er iemand naar Neiafu gaat. Haar man heeft een sleep nodig om een nieuwe buitenboordmotor op te halen. Op dit moment zitten ze zonder vervoer op het eiland. De volgende morgen pikken we hem op met zijn boot.
Op sleep.
Het is nog steeds druk op het mooringveld maar we vinden weer een plekje. Wel wat krap, maar het gaat net goed. Na een paar dagen vertrekken de buren en verkassen we. Met meer ruimte om ons heen kunnen de stootkussens weggehaald worden. We blijven nu wat langer, geen storm op komst en er is een pakje voor ons onderweg. Dat duurt natuurlijk altijd weer langer dan verwacht. Maar er is genoeg te ondernemen in de buurt.
De bar Mango’s dient als ontmoetingsplek voor zeilers. Je kunt je de dinghy kun je hier achterlaten en ze hebben een service voor de was en het vullen van jerrycans diesel. Zo hoef je niet zelf de hoge trap te nemen met zware lading.
Voor bijna iedereen die hier is, is de volgende bestemming Nieuw Zeeland. Een land met veel regels. Het wordt tijd om te beginnen met het papierwerk. Naast een visum, dat nog het eenvoudigste is, moeten we een heel dossier aanleggen van onderhoud en schoonmaak van het onderwaterschip en afvoeren naar buiten.
Als we weer op eigen anker in kleine baaien liggen zien we dat een week stilliggen in een vieze baai geen goed idee was. Bij Bora Bora was alles nog schoon, we schrikken er van hoe snel alles is aangegroeid. Dat betekent dus poetsen en nog eens poetsen voor de komende tijd. Met een hookah duikcompressor gaat het iets gemakkelijker dan free-diven, maar het blijft een zware klus die we de komende tijd zullen moeten bijhouden. Voor snorkelen om vissen en koraal te bekijken hebben we geen puf meer. Het is een schrale troost dat er hier ook niet veel te zien is, weinig onderwater leven en veel koraal is dood.
Ook hier varkens.
We willen midden november aankomen in Nieuw Zeeland, dus na 6 weken (half oktober) in Vava’u moeten we maar eens verder. We hebben geen zin om weer terug naar de drukke ankerbaai te gaan. De boot laten we veilig achter in Lisa’s Beach en met de dinghy varen we naar de kant. Eenmaal op de weg, er zijn er niet zo veel, krijg je vaak een lift. Supersnel zijn we in de stad waar we bij de douane weer een stempel moeten halen. Nog wat groente halen, en we zijn hier klaar. Op de terugweg krijgen we alweer een lift die ons halverwege, bij een restaurant, afzet waar we gaan lunchen. De eigenaresse brengt ons vervolgens het laatste stuk terug. Het gesprek komt op kleine landen met een koning. Tonga is een stuk kleiner dan Nederland, maar ze is getrouwd met iemand van een nog kleiner koningsdom, Liechtenstein.
De laatste stop voor de ‘grote’ oversteek is Avalau Island, het meest zuidelijke eiland van Vava’u. Er liggen al een paar catamarans voor anker die ook hetzelfde idee hebben. ‘s Morgens om 5 uur halen we het anker voor de 70 mijl naar Pangai. Om 4 uur in de middag zijn we er, Steven ziet wat koraalbommen dus we haken onze floaters weer aan de ketting.
Dit is de Ha’apai groep en hier ook weer veel schade van de tsunami. Er staan dus nog maar weinig oude gebouwen en veel heel moderne nieuwbouw. Verder bestaat het uit kleinere eilanden in een uitgestrekt gebied, veel er van zijn onbewoond. Hier zijn er weer zandstranden waardoor we op blote voeten lange wandelingen kunnen maken, vaak kun je een eiland ronden in een paar uur.
Het ritueel van in- en uitchecken doen we binnen een week. Officieel moet je dan binnen 24 uur de wateren van de eilandgroep verlaten. Dat doet dus niemand. Het mooiste gebied ligt namelijk tussen hier en het hoofdeiland Tongatapu.
Een nieuw huis, het oude staat er ook nog.
Bij Limu Island denken we een idyllisch eilandje voor onszelf te hebben. Nee dus, na een tijdje krijgen we bezoek van 2 andere boten. Maar er is ruimte genoeg in het helderste water wat we ooit gezien hebben. Dit is ook de plek waar we de foto’s en video maken voor de goedkeuring om Nieuw Zeeland binnen te komen. Samen met alle andere informatie sturen we het in. Als ze ons op basis van het beeldmateriaal goedkeuren is er geen check meer bij aankomst.
Zandstranden, iets verderop zien we een vers gegraven nest van een schildpad.
Kelefesia Island is voor bijna iedereen is de laatste stop op Ha’apai. Er liggen al best wat boten in de kleine baai, bij onze eerste poging komen we erg oncomfortabel uit door de hoge swell. De volgende keer is beter, het rif is weliswaar dichtbij en goed te horen maar geen golven Op het grote strand is er die avond een kampvuur. Als de rest de volgende dag vertrekt blijven wij nog, helemaal alleen in de baai. Het eiland is niet helemaal onbewoond, aan de andere kant zijn een aantal hutjes. In een er van zien we iemand, een octopus visser. In zijn heel beperkte Engels proberen we te communiceren. Hij heeft ook een huis in Nuku’alofa. Zijn vrouw woont daar en komt de komende dagen hier een tijdje op bezoek.
Elkaars plaatjes schieten.
Vissershutjes.
Wij varen de volgende dag de 45 mijl in tegenovergestelde richting naar Tongatapu. Bij Big Mama’s Yacht Club, op Pangamotu Island, lig je het meest beschut. Big Mama’s is al jaren een begrip onder zeilers. Helaas is deze plek ook verwoest door een tsunami. Het is provisorisch opgebouwd en weer in bedrijf, volgens mensen die het voorheen gezien hebben was het prachtig.
Big Mama Yacht Club.
De motu (= eiland) ligt ruim 1 mijl vanaf het Nukuálofa. Wij varen er 2 keer heen met onze dinghy. Om ons aan te melden en de volgende dag om uit te klaren. Vanaf 2 november is er namelijk een feestweek, alles is dan gesloten. Beide keren komen we kletsnat terug vanwege de wind en golven waar we tegen in moeten.
Hoe verder zuidelijk in de Tonga groep, hoe meer welvaart en spullen er te koop zijn. Op de lokale markt vinden we een aanbod van groente en fruitsoorten die we sinds lang niet meer gezien hebben. We kopen toch niet veel want vers eten mag niet ingevoerd worden in Nieuw Zeeland. Degenen die een jerrycan benzine willen kopen hebben minder geluk, dat is op dit moment schaars en alleen beschikbaar voor auto’s van de overheid.
Zoals gebruikelijk maken we onze laatste Tonga dollars op aan drank, veel is het niet meer, na een paar laatste biertjes bij Big Mama’s zijn we er doorheen.
Het paleis van de koning.
Kathedraal om de hoek van het paleis van de koning, het resultaat van een cycloon.
Scholieren in traditionele kleding.
De koning komt de nieuwe haven openen, scholieren zitten langs de hele route te wachten om hem toe te zwaaien.
Groentemarkt Nuku'alofa.
Om 10 uur, de morgen van 1 november vertrekken we. Na een half uur zijn we weer terug. Tijdens het hijsen van de zeilen kregen we een klapgijp waardoor het lummelbeslag in stukken breekt. Een belangrijk onderdeel, de giek zit nu niet meer vast aan de mast.
Een onderdeel wat bijna niemand reserve aan boord heeft, wij gelukkig wel, jaren geleden gekocht komt het nu mooi van pas. Na 1,5 uur zijn we weer vaarklaar!
De volgende stop is het Minerva Reef, na 300 mijl kom je, midden in de oceaan, langs een atol. In de jaren 1800 tot 1850 zijn er vele boten gezonken, in 1854 werd het in kaart gebracht en met de naam Minerva. Je kunt hier ankeren in 15 tot 20 meter diepte, heel bizar.
Minerva Rif vanuit een ruimte station.
Heel veel regen.
Het weer in dit deel van de wereld is erg veranderlijk, gebruikelijk duurt het een week tot het volgende front overkomt, ongeveer de tijd die je nodig hebt voor de laatste 900 mijl. Langzamerhand komen er steeds meer boten binnen. Eerst is er heel veel wind, dan weer te weinig.
We verwachten onderweg periodes met veel wind, daarom wisselen we onze grote genua voor de kluiver, een beter zeil om met harde wind een aan-de-windse koers te kunnen varen.
Het rif is best groot en iedereen heeft zijn favoriete bezigheid. Snorkelen bij de wrakken, bij windstil weer duiken bij de ingang van het rif of een wandeling bij de vuurtoren. Gevolgd door sun-downers op een van de catamarans. Soms moet je erg lang wachten, maar dat is hier geen straf.
Het rif bij laag water.
Snorkelen bij een wrak.
En op het rif.
Een paar dagen voor we uiteindelijk vertrekken krijgen we van uit Nieuw Zeeland te horen dat ze ons beeldmateriaal niet goed hebben gekeurd. Na nog een laatste rondje schoonmaken hopen we er maar het beste van als ze bij aankomst gaan controleren.
Zo langzamerhand vertrekken er al wat boten, wij zien na 2 weken een goede mogelijkheid. De meesten gaan naar Opua, iets dichterbij. Wij varen rechtstreeks naar Whangãrei.
De pas, op weg voor de laatste zeiltocht van 2025.
Op 15 november hijsen we de zeilen in de luwte binnen het atol. Met een ideale koers varen we tijdens de eerste nacht precies om 12 uur het oostelijk halfrond weer binnen. De volgende dagen halen we nog steeds mooie snelheden. Als we zo doorgaan komen we na 5 dagen aan. Dat is natuurlijk te mooi om waar te zijn. Na 4 dagen wordt er meer oostelijk 40 knopen wind voorspelt, waar wij zijn zouden we te maken krijgen met ruim 30 knopen. Wel veel, maar met ons kleine voorzeil en een extra rif in grootzeil en bezaan is dat te doen. Die voorspelling komt niet uit, in plaats daarvan hebben de laatste 2,5 dag helemaal geen wind. Na een paar uur proberen en dobberen halen we alle zeilen naar beneden en pruttelen we richting de kust. Om 15.30 uur lopen de Marsden Cove Marina binnen, helaas zijn we net te laat om in te checken.
Nieuw Zeeland.
Q-dock, wachten achter het hek.
Veilig achter een hek moeten we wachten tot de volgende dag. Dat geeft ons de kans om op te ruimen, de vuilnis klaar te zetten en het laatste ongeoorloofde eten op te maken. Veel hebben we niet meer over, en het lekkerste hebben we opgegeten. Er is nog 1 portie vis over van de 1,5 kilo marlijn die we in Tonga hebben gekregen van weer een fanatieke visser, maar vis mogen we wel invoeren. Als we nog een week langer bij het Minerva Rif moesten wachten hadden we op blikvoer moeten overgaan.
De afspraak staat voor 10 uur. We zijn er klaar voor. Als eerste komt immigratie en douane, een formaliteit zoals in veel andere landen. Daarna komt de MPI die je het leven lastig kunnen maken. Het begint al goed, ons vuilniszakje stond op de steiger. Helemaal verboden, want stel dat er vocht uit lekt! Die wordt gelijk veiliggesteld in een soort van lijkzak en verzegeld. We hopen maar dat het geen gevolg heeft op de rest van de controle. Maar na een praatje gaat het bij het papierwerk goed, daarna wordt het eten bekeken en of er insecten zijn. Weer komt er een grote vuilniszak tevoorschijn waar een paar porties niet toegestaan eten in verdwijnt. De gekookte eieren mogen blijven …. als ik ze eerst prak, de doppen moeten afgevoerd worden.
Dan is het tijd voor de controle van het onderwaterschip. Eerst is er een gepruts om de GoPro aan de praat te krijgen. Dan gaat de niet al te lange stok in het water. We weten dat de bovenste rand is wel goed schoon is, maar toch volgen we het met spanning vanaf de boot. De conclusie komt, goedgekeurd! Gelukkig geen stress met verplicht hijsen en schoonmaken. We kunnen nu gelijk op de al gereserveerde plek aanmeren.
Marsden Cove Marina ligt zo’n beetje aan het einde van de wereld. Zonder openbaar vervoer naar Whangãrei is het geen fijne plek om te blijven. We gaan dus al snel de 10 mijl verder de rivier op. Wij hebben gekozen voor Dockland 5 Marina, vlakbij de stad. Voorlopig blijven we in het water liggen waar we veel voorbereidend werk kunnen doen. Pas in het nieuwe jaar gaan we de kant op. Daar zal wel een tijdje liggen want er is veel werk te doen.
Dockland 5 marina.
Een kleine impressie van de Haka, aangeboden door ondernemers van Whãngarei.
Voorbereidende werkzaamheden kunnen we al in het water doen.
Dinghy float met muzikanten van het Leger de Heils als opstappers.
Familieleden van Steven, die hier wonen, zorgen ondertussen goed voor ons. Een nicht komt met groente en eieren uit eigen tuin, een andere leent ons een van haar auto’s. In Auckland woont nog een oom en tante die we zo gemakkelijk kunnen bezoeken. Achterneven en nichten wonen verspreid over het hele land. Een aantal hebben we al gezien, de rest zullen we later nog wel ontmoeten.
Maar het eerst ritje met de auto gaat naar de supermarkt om de voorraad weer een beetje op peil te brengen.
